Karel Dujardin

Van de 17e eeuwse schilder Karel Dujardin, (geboren in Amsterdam 1622, overleden in Venetië 1678) zijn vooral zijn pastorale landschappen bekend, waarop veel vee staat afgebeeld. Ook zijn historiestukken en portretten waren in die tijd gewild. 

Maar hij etste ook. En dan vooral dieren als geiten, schapen, varkens en paarden. Slechts twee prenten maakte hij van honden. Zoals hierboven: slapende jachthonden (Dutuit 5)

Een beetje rommelig tafereel, met rechts de attributen voor de jacht en dan links de honden. Je moet goed kijken, zijn het er nu twee of drie?

Het tweede prentje is van een slapende hond en kat. (Dutuit 41)

(Eugène Dutuit publiceerde een catalogus van grafische kunstenaars en gaf elke prent een nummer)

Sirius, de hond van Orion

De dagen tussen 20 juli tot 20 augustus worden de hondsdagen genoemd. In deze periode komt de heldere ster Sirius van het sterrenbeeld de Grote Hond gelijk met de zon op. Zodoende is Sirius (alpha Canis Majoris) de hond van de jager Orion, niet te zien. In de Griekse mythologie doodt Artemis (na misleid te zijn door haar broer Apollo) per ongeluk haar geliefde Orion. Hierdoor was zij zo bedroefd dat ze Orion als een sterrenbeeld aan de hemel zette, met zijn trouwe hond Sirius naast hem, zodat ze hem kon blijven zien.

  De periode van de hondsdagen is het hoogtepunt van de zomer, de hoogzomer. In Nederland is Sirius op zijn vroegst op 25 augustus weer zichtbaar. 

In verscheidene landen had men vroeger de gewoonte om honden tijdens de hondsdagen te muilkorven uit vrees voor hondsdolheid. Zo werd in de provincie Gelderland in 1826 besloten dat honden tijdens de hondsdagen niet los mochten lopen, maar moesten worden vastgelegd. De hondsdagen hebben verder niets te maken met honden, al kan het tijdens een onweer hondenweer zijn. Het woord hondenweer is afgeleid van het oud-Nederlandse woord ondeweer, dat zeer slecht weer betekent. In Duitsland bestaat het woord 'Unwetter', dat noodweer betekent. In het Fries bestaat het woord 'ûngetiid', dat is de zomerperiode tijdens de hooioogst. Tijdens de hondsdagen bederven eten en drinken sneller dan in de rest van het jaar. Vroeger had men, omdat er nog geen koelkasten of diepvriezers waren, meer moeite om etenswaar goed te houden. Daarom is er in het Twents ook nog een gezegde: Wat men tijdens de hondsdagen spaart voor de mond, is voor de kat of hond. Ook een gezegde is: Komen de hondsdagen met veel regen, dan gaan we slechte tijden tegen. Komen de hondsdagen helder en klaar, verwacht dan maar een gunstig jaar". 

Portret van Fientje

Dit is Fientje. De aquarel is gemaakt door Enid van Laar, die eerder ook mijn Landseer afbeeldde. Fientje is hier tien maanden  oud.

bij de dierenarts

Het is geen kunst, maar ik vind dit een heel leuk plaatje ! Stond in het clubblad Papilène Nieuws.

Winter

Vandaag is de winter begonnen. Niet dat er veel van te merken was. Het vriest niet, er is geen sneeuw. Maar toevallig las ik een boek dat mij meesleepte in barre winterse omstandigheden. En het ging ook nog over een wolf. Dus hoort het hier op mijn blog. 

Het is geschreven door de Britse schrijver Joseph Smith (1979). Het is zijn eerste en volgens mij ook enige roman. Jammer, want ik zou graag meer willen lezen van deze schrijver.

In een kaal, met sneeuw bedekt landschap is een wolf wanhopig op zoek naar voedsel. Al zijn pogingen om iets te eten te vinden mislukken. Als de wolf een vos ziet wil hij het dier doden, maar de sluwe vos redt zich door de wolf te beloven dat hij hem naar een nog veel aantrekkelijker prooi zal brengen. Een zwaan met een lamme vleugel, die zich verborgen houdt in een grot. De wolf en de vos beginnen aan een lange, barre tocht. Onderweg wordt de wolf op de proef gesteld door de sluwe vos en raakt hij zelfs gewond. Als ze eindelijk bij de grot zijn aangekomen, zijn de verhoudingen voorgoed veranderd. Van jager is de wolf zelf prooi geworden.

Het bijzondere van dit boek is dat de wolf zelf het verhaal vertelt. Door die ik-vorm beleef je mee waarom hij zijn (verkeerde) beslissingen neemt; hoe hij de natuur en de barre winter ervaart. Dit is zo indringend beschreven dat je de koude bijna zelf voelt.  En dat alles in een prachtige, poëtische taal.

Vreemd eigenlijk dat dit boek niet bekend is. Ook van de schrijver kan je behalve op de omslag van het boek, niets vinden.

Nostalgia

Gister luisterde ik op Radio Nostalgia naar de top 200 van de jaren '70. En daar hoorde ik het liedje van Rudi Carrell "Samen een straatje om".

 

Het ontroerde mij. Niet alleen vanwege de herinnering aan de Rudi Carrell-tv shows, waar wij met de hele familie naar keken,  maar ook omdat voor iedere hondenbaas de tekst van dat liedje zo herkenbaar is. Daarna dacht ik direct aan dat beetje tuttige liedje van Patty Page; "How much is that doggy in the window?"
Toen ben ik op zoek gegaan naar meer liedjes over honden. Ik vond ene Nellie Mc.Kay met 'The Dog Song'. En Tineke Schouten heeft een Hondenlied. Rene Froger zingt over zijn grote liefde.
Daniël Lohues, een zanger die ik niet ken(de) heeft ook een aandoenlijke relatie.  Ook heb ik een liedje gevonden waarin de 'Cow Dog' wordt bezongen. En dan de  Baha Men met "who let the dogs out?" wat niet over een gezellig wandelingetje gaat.
Dit is wat ik tot nu toe heb gevonden. Ik blijf zoeken. En tips zijn van harte welkom.
De leukste herinnering heb ik aan het liedje 'Mijn hond en ik'. Gezongen door Kinderkoor Beestenboel. Want dat is de song waarop Lonne en ik ons doggy dance dilpoma hebben gehaald!

 

Nu ben ik wel heel ver verwijderd van de Kunst met een grote K. Maar ja, kunst met een kleine k is toch ook leuk. 

 

een Kooiker van brons

"Jet" heet dit bronzen kooikerhondje.  Het is gemaakt door Gerda van den Bosch. Het beeld staat al sinds april 2000 in ons dorp. Het hoorde natuurlijk veel eerder op mijn blog; maar het staat zo achteraf, je moet de plek kennen anders vind je het nooit, dus ben ik het min of meer vergeten.

Gerda maakt veel beelden van dieren, maar vooral de honden vind ik heel mooi. Ze zijn levensecht.

Je kunt ze kopen. Voor ongeveer 1800 euro heb je een Jack Russell.

Jammer dat er geen Landseer in de catalogus staat. Alhoewel, het is misschien maar goed; voor mijn portemonnee.

Nini Huigen

 

 
 



 

"Diepgaande relatie" heet deze gouache met krijt, gemaakt door Nini Huigen.  Helaas bezit ik het origineel niet, maar een reproductie. De man is de echtgenoot van Nini, een enorme hondenvriend en wat me zo aanspreekt bij dit werk is dat man en hond zo'n wederzijdse liefde en trouw uitstralen, dat het me steeds weer ontroert als ik er naar kijk. Nini maakte dit al heel lang geleden. De reproductie heb ik ook al lange tijd.  Nooit aan gedacht hem op mijn blog te zetten. Dus, bij deze. 

Van Rossem's Troost

Troost kan ik wel gebruiken nadat ik lekkage ontdekte in de berging. Precies op de kartonnen reclameplaat van Van Rossem's Troost.  Wat doet die plaat dan ook in de berging??  Simpel, door ruimtegebrek aan de muur. Buiten de enorme watervlek is de plaat ook krom getrokken. Jammer, jammer. Ik weet niet goed wat ik er nu mee aan moet. Bewaren en steeds de ergernis van de schade, of wegdoen? Maar dan heb ik helemaal niets meer. Daarom heb ik hem gefotografeerd.
 

Dan ga je de afbeelding nog weer eens goed bekijken en zag ik dat hondje op de achtergrond. Het is vast nog een jong beestje want hij kijkt heel nieuwsgierig naar alles wat zich afspeelt.   Het lijkt me geen rashond, maar hij heeft wel een heel lief snuitje.

 

 

 

De plaat van de man aan de schandpaal is heel bekend, maar er zijn zoveel afbeeldingen van en alle zijn verschillend.  Eens moet de N.V. Koninklijke Tabakfabriek, Koffiebranderij en Theehandel van Rossem opdracht hebben gegeven voor deze reclame boodschap. Maar aan wie? De oorspronkelijke tekening is te zien op een pakje tabak (met de tabak er nog in) in het Rotterdams museum.

En daar staat geen hondje op.

 

 Het Stadsarchief van Rotterdam heeft een tekening van A.I. Cornelis die zich heeft laten inspireren door de reclame van Van Rossem.  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dan waren er ook de geëmailleerde reclameborden voor buiten. Daar zijn de afbeeldingen helemaal anders. Zonder enige achtergrond.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Een heel andere afbeelding is hier te koop  Een poster waarop eenzelfde dikke man  triomfantelijk zwaait met een enorme Goudse pijp. Anoniem staat erbij, dus geen tekenaar bekend.

Van Rossem heeft voor de tabaksreclame voor hun andere merken het ook in de troostgevende hoek gezocht. Zoals het merk: Matrozenshag 

Als de eenzame matroos aan boord zijn shaggie draaide kon hij naar een lief meisje kijken.

 

Mijn kartonnen bord kocht ik lang geleden (begin jaren '90) op een buurt rommelmarkt waar ik heel toevallig langs kwam. Voor 5 gulden werd ik de eigenaar. Ik was toen op de fiets en kon  het bord niet vervoeren. Het was te onhandig en ving veel wind. Ik ben toen lopend naast de fiets naar huis gegaan.  Dat was een moeizame wandeling en lang. Thuis had een lekker rokertje wel verdiend.

Heerlijke, zorgeloze tijd. Roken was niet slecht, het was troostrijk.

 

 

 

Honden in de kunst en literatuur

Dat is de titel van een boek dat bij toeval ontdekte. Voor de lol Google ik weleens naar mijn blog, puur voor de kick; het is leuk om bovenaan de lijst je blog vermeld te zien. Maar toen zag ik ook een boek getiteld "Honden in de kunst en de literatuur", een vertaling van "A Dog's life in art and literature", geschreven door Iain Zaczek . Nooit van gehoord, maar dat boek moest ik natuurlijk hebben. Via internet kon ik het kopen. Het is een ontzettend leuk boek. Verdeeld in hoofdstukken met Jachthonden, Wilde honden, Werkende honden, Luie honden en Trouwe honden staan schilderijen, tekeningen, fresco's, miniaturen van honden voorzien van uitgebreide beschrijving van kunstenaar en het hondenras.  Zoiets als mijn blog dus, maar dan veel uitgebreider en professioneler. 

 

Maar wie schetst mijn verbazing toen ik op pagina 74 onderstaande afbeelding zag.



 

Een schilderij van Sofonisba Anguisciola  (ook nog nooit van gehoord) een schilderes uit de 16e - 17e eeuw.

Natuur zag ik direct de gelijkenis van dit schilderij met de gravure van Hendrik Goltzius die ik hier eerder besprak.

Dat kan geen toeval zijn.

Wie heeft wie min of meer gekopieerd.

Goltzius leefde van 1558-1617, en maakte deze prent in 1597, ze kunnen van elkaars werk geweten hebben. De honden zijn duidelijk anders, maar de jongens hebben dezelfde kleding en houding. De gezichten zijn wel heel verschillend. De jongen van Sofonisba heeft een ronde kinderlijke toet, die van Goltzius is een beetje een oud mannetje. Volgens de overlevering is het de zoon van Simon de Vries  (Frisius) collega schilder/tekenaar van Goltzius.
Omdat grafisch werk vaak  gemaakt werd naar afbeeldingen van schilderijen ben ik geneigd te denken dat Goltzius het werk van Sofonisba als voorbeeld heeft gebruikt en aangepast aan zijn doel: het portret van de Vries jr. met een Hollands hondenras, de Drentse Patrijshond.




Den Haag Sculptuur 2013

Hedendaagse beeldhouwkunst uit Rusland is dit jaar het thema van Den Haag Sculptuur.  Eén beeld staat  in Wassenaar. Goed zichtbaar langs de N44. De Buldog van beeldhouwer Alexander Taratynov. Deze Russische kunstenaar woont in Maastricht en heeft al vele exposities in Nederland gehad.

Voor "Honden in de Kunst" ging ik natuurlijk de Buldog van dichtbij bekijken.

 

Volgens mij heeft de Engelse Buldog model gestaan voor dit beeld. Alhoewel de Amerikaanse soort en ook veel op lijkt.
Zeker is dat deze flinke jongen veel indruk maakt!

De buitenman leest zijn hond voor

 

Bij de bibliotheek heb ik een boek geleend over de geschiedenis van de tijdschriften in Nederland van 1770-1830. Het boek heet "De barometer van de smaak" en is geschreven voor G.J. Johannes. Daar staat, ter illustratie welke onderwerpen de toenmalige tijdschriften hadden, onderstaande prent afgebeeld. De Buitenman was een tijdschrift voor wat we nu de hobbytuinder zouden noemen. 

Deze tuinder heeft echter meer belangstelling voor zijn boek. Alsof hij zijn hond eruit voorleest. En zijn hond kijkt al luisterend vol belangstelling naar hem op.

 

 





kijk hier voor meer

Google heeft het tijdschrift (in bezit van de Koninklijke Bibliotheek) gedigitaliseerd

Lonne ingelijst

Mijn verjaardagscadeau, een aquarel van Lonne is (eindelijk) ingelijst. Ik heb gekozen voor een gouden randje . . .  en het hangt in de gang.

Daan van Tessa de Loo

Vandaag "Daan" gelezen van Tessa de Loo.  
Het is haar nieuwste boek en gaat over haar hondje Daan.  “Een Portugees op voetkussentjes van fluweel”, omschrijft zij hem. 

De Loo woont in Portugal  en is van plan in Nederland een rashond te kopen. Als een vriend aankomt met verwaarloosd en bang zwerfhondje, dat hij zelf niet kan houden, bezwijkt ze voor ‘de grote, donkerbruine hondenogen omgeven door een zwart kohlrandje’. 

Van de dierenarts hoort ze dat Daan een Bretonse spaniël is.  Of, deftig gezegd Epagneul Breton.

Het boek  is een verslag van alles wat Tessa met haar hond meemaakt.  Zijn passie voor de teefjes die hem bijna fataal wordt.  Daan is een keer drie dagen zoek en Tessa is bijna misselijk van angst en bezorgdheid. En zij verhaalt van de vele wandelingen die ze samen maken door de Portugese natuur .

Heel iets anders dan wij hier in Nederland met onze honden in een meer beperkte omgeving lopen. Het is ook ondenkbaar dat je hier drie dagen een hond kwijt kan zijn. . . .

Een leuk boek om op een kille eerste Paasdag te lezen.
 

Portret van Lonne

Voor mijn verjaardag kreeg ik van Enid van Laar deze aquarel van mijn hond Lonne.

 Enid tekent en aquarelleert vooral portretten. Zij kreeg les van o.a. Sierk Schröder en Jopie Limburg (1905-1991) .




Ik ben heel blij met dit mooie portret van mijn Landseer.

Carmiggelt leest voor: "Hondje"

Sierk Schröder

Op het nippertje de overzichtstentoonstelling van Sierk Schröder gezien, op de laatste dag van deze prachtige expositie die al vanaf 20 september in het Flora gebouw in Boskoop wordt gehouden. Het was dubbel plezier. Het werk van Schröder is zeer bijzonder, maar ook het Floragebouw is een bezoek waard.

Het heeft een bewogen verleden, met steeds wisselende eigenaren die allemaal hun sporen achterlieten.

Maar terug naar Sierk Schröder, vooral bekend om zijn prachtige portretten. Dit, van zijn moeder vond ik heel mooi. Zij schrijft vast een brief, in alle rust en heel geconcentreerd.

Het viel me op dat deze vrouw haar pen precies zo vast houdt als mijn vader dat deed. De dop van de pen is op de achterkant gezet en het schrijfgedeelte rust tussen wijs- en middelvinger.  Als kind was ik gefascineerd door deze manier van schrijven. Mijn vader toverde er een klein en sierlijk handschrift mee op papier. Zijn intialen waren A. V. De A begon hij met een prachtige krul en de V eindigde met een vlaggetje. Ik heb vaak geprobeerd om het na te doen, maar de topzware vulpen gleed steeds uit mijn vingers. Mijn vader zou nu 106 jaar oud zijn.

  Tot mijn verrassing was er, verscholen in een hoekje van de tentoonstelling een aquarel met studies van Schröders hondje. Ik heb er (nog) geen afbeelding van gevonden, maar ik ga op zoek! Want dat is natuurlijk iets voor dit blog.

GEVONDEN ! In een boek over Sierk Schröder van Anna Wagner, uitgegeven bij De Walburg Pers in Zutphen (1978) over de tentoonstelling t..g.v. Schröders 75e verjaardag. Daar staat de studie van Schröders hond afgebeeld.  Het is een Kooikerhondje



  

Hond en Vriend

Tweedehands heb ik toch zo'n aardig boekje gekocht. "Hond en Vriend" is de titel. Een klein boekje met een verzameling honden gedichten van Nederlandse dichters.

Van Hieronymus van Alphen  het bekende versje:

Hoe dankbaar is mijn kleine hond / Voor beentjes en wat brood / Hij kwispelstaart en loopt in 't rond / En springt op mijnen schoot.
Mij geeft men vlees en brood en wijn / En dikwijls lekkernij / Maar kan een beest zo dankbaar zijn / Wat wacht men niet van mij!

Een gedichtje van Albert Helman:  (Verzamelde gedichten: De Brouwer Uitgevers, Brugge 1979)
Met jonge honden is 't goed hazen vangen / de dwazen denken dat de buit hun toebehoort / Maar met een oude hond als ik? / Hij heeft maar één verlangen / dat hem de jager niet zijn rust verstoort.

 Jan Hanlo  vooral bekend door zijn gedicht  Tjielp Tjielp   schreef dit ontroerende gedicht over een hond:
God, zegen Knak / Hij is nu dood / Zijn tong, verhemelte, was rood / Toen was het wit / Toen was hij dood / God, zegen Knak.
Hij was een hond / Zijn naam was Knak / Maar in zijn hondenlichaam stak / Een beste ziel / Een verre tak / Een oud verbond / God, zegen Knak.
(uit Verzamelde Gedichten G.A. van Oorschot, Amsterdam 1979)

Ik kan natuurlijk niet alle gedichten die in het boekje staan hier weergeven. Eéntje nog. Van Judith Herzberg Het heet "Vergeefs blaffen".

Een lege ochtend, Zondag zeker / Een hond die onzin blaft / Tegen de vreemde gevels, maar niet goed / zeker niet honds genoeg, want niemand / komt het raan uit hangen / niemand roept woendend "Koest"!!
(uit: Beemdgras. G.A. van Oorschoten, Amsterdam z.j.)

Voor wie het hele boekje wil lezen hier wat gegevens.  Hond en Vriend is samengesteld door Maria Klawer en uitgegeven door Uitgeverij Elmar bv. Rijswijk MCMLXXXIX (1989).

Mexicaanse hond

Bij Mexicaanse hond denken velen wellicht aan de chihuahua, het kleine hondenras dat is genoemd naar een Mexicaanse deelstaat. Nog maar weinig mensen zullen de woorden associëren met het fluitende geluid van een radiotoestel. Ooit - in de pioniersdagen van de radio - was dit echter een begrip: mooie muziekpassages en belangrijke redevoeringen werden steevast door een fluittoon bedorven, waaraan een lastig te verhelpen technisch probleem ten grondslag lag. Het geluid doet denken  aan een jankende hond.

In het Vaderland van 13 maart 1926 duikt de uitdrukking Mexicaanse hond voor het eerst in deze betekenis op: "Aangezien de dame verder nog in het bezit blijkt te zijn van een radiotoestel, waarbij de Mexicaanse Hond zich slechts sporadisch vertoont (...)".

Het woord chihuahua werd voor het eerst in 1918 in het Nederlands aangetroffen. Een jaar later, in 1919, begonnen de eerste radio-uitzendingen. De uitdrukking Mexicaanse hond moet dus bedacht zijn tussen 1919 en 1926. Volgens de Radio Encyclopedie (1949) van J.J.L. van Zuylen was het in de jaren veertig al een "weinig meer voorkomende storing"

Marc de Coster uit www.onzetaal.nl

Ik kan mij dat jankende radio geluid nog goed herinneren. Je hoorde het vooral als je aan de knop draaide, op zoek naar een andere zender.

Maar ik wist toen nog niet van het bestaan van dit kleine hondje.

HONDENTROUW

Opruiming houden levert soms een aardige vondst op. Een boekenkast moest nodig eens uitgeruimd en afgestoft en wat vond ik? Kasjtanka, een vertelling van Anton Tsjechow over een hondje dat in de drukte van een optocht zijn baas kwijt raakt.

Een voorbijganger ontfermt zich over het beestje en neemt haar mee. Dan begint voor Kasjtanka een geheel nieuw en vooral inspannend leven, want ze moet kunstjes leren voor een circusoptreden. Samen met de gans Iwan Iwanitsj, de poes Fjodor Timofeïtsj en het varken Chawronja Iwanowna.

Ik kocht het boekje in 1961. Ik werkte toen in een boekhandel en een vertegenwoordiger van Uitgeverij C.P.J. van der Peet uit Amsterdam kwam het boekje aanbieden als nieuw in hun fonds. Aangezien ik toen (en nog) in de ban van De Russen was kocht ik het direct. Ook vanwege de prachtige illustraties van William Stobbs. Van der Peet had er namelijk een bijzonder aantrekkelijk kinderboekje van gemaakt en ik vond het in mijn verzameling Russen passen. Een jaar later kocht ik het Verzamelde Werk van Tschechow in de dundruk uitgave van Van Oorschot (2e druk 1956) en ja hoor, daar staat Kasjtanka ook in, maar zonder illustraties natuurlijk. Tsjechow schreef het verhaal in 1887.

Kasjtanka is van een onbekend ras. In de eerste zin beschrijft Tsjechow haar als: “Een jong hondje, eigenlijk een kruising van een tekkel met een keffer, maar met de snuit als een vos.”

De strekking van het verhaal is de HONDENTROUW.
 Kasjtanka werd heel slecht behandeld door haar baas, de ruwe en vaak dronken meubelmaker Loeka, die meestal op het hondje schold en haar ook dikwijls geen eten gaf. Terwijl het zoontje van de meubelmaker “spelletjes” bedacht zoals aan haar poten en oren trekken of een bel aan haar staart binden.

Bij de nieuwe baas heeft zij het veel beter. Dat is een zachtaardig persoon die ook veel en lekker eten geeft. Ook het “werk” vindt ze leuk, want het is een pienter hondje.

En toch….. Als Kasjtanka haar circusnummer goed heeft geleerd gaat ze voor het eerst optreden. Dan hoort ze vanuit het publiek roepen: “Hé dat is Kasjtanka! Kasjtanka, hier, hier”. Het waren Loeka en zijn zoon. Kasjtanka bedenkt zich geen moment en neemt een grote sprong de zaal in naar haar oude baas.

 

Ze gaat weer met hem mee, en terwijl ze achter hen aan loopt bromt Loeka: “Kasjtanka, jij bent maar een stom dier”. Maar alles is weer zo vertrouwd, net of ze nooit weg is geweest.

Af en toe dacht ze nog wel eens aan de heerlijke maaltijden, maar dat was net of ze het had gedroomd.

Voor uitgebreide beschrijving van het verhaal klik hier